Nowa odsłona interdyscyplinarnego laboratorium cyfrowego: Rejestrator SenseDisc Pro w nowoczesnej szkole
2026-03-03 18:48:00
Taką koncepcję realizuje SenseDisc Pro – nowa generacja mobilnego laboratorium cyfrowego, rozwijająca wcześniejszą rodzinę rejestratorów SenseDisc. Platforma łączy funkcjonalność modeli Basic, Physics, Environment i BioChem w jednej konstrukcji, umożliwiając prowadzenie eksperymentów w klasie, pracowni przedmiotowej oraz poza budynkiem szkoły. Dla nauczyciela oznacza to dostęp do spójnego środowiska pomiarowego. Dla ucznia – możliwość przejścia od obserwacji zjawiska do jego ilościowej analizy. Dla dyrektora i organu prowadzącego – sposobność budowy pracowni, której wyposażenie może być wykorzystywane przez wiele zespołów nauczycielskich i rozwijane wraz ze zmieniającymi się potrzebami dydaktycznymi.
SenseDisc Pro nie jest wyłącznie elektronicznym miernikiem. To rejestrator danych (data logger) współpracujący z modułami pomiarowymi i oprogramowaniem iLab, umożliwiający realizację pełnego cyklu doświadczenia: od postawienia hipotezy i konfiguracji pomiaru, przez akwizycję sygnałów, po wizualizację, interpretację i dokumentowanie wyników. Z punktu widzenia strategii STEM/STEAM szczególnie istotne jest to, że platforma pozwala wykorzystywać te same narzędzia analityczne podczas lekcji różnych przedmiotów.

1. SenseDisc Pro – od demonstracji zjawiska do samodzielnego eksperymentu
Podręcznik, ilustracja i demonstracja nauczycielska skutecznie przekazują podstawy teoretyczne. Nie zastępują jednak umiejętności samodzielnego projektowania doświadczenia, doboru wielkości fizycznych, zbierania danych i wyciągania wniosków. Uczeń może znać definicję przyspieszenia, ale dopiero pomiar pozwala mu zestawić wartości liczbowe z rzeczywistym ruchem. Może również opisać zależność przewodności roztworu od zawartości jonów, lecz dopiero seria pomiarowa umożliwia sprawdzenie tej zależności w praktyce.
SenseDisc Pro wspiera ten model, ponieważ łączy rejestrację sygnałów z ich prezentacją na wykresach. Pozwala analizować zmiany zachodzące w czasie, porównywać serie danych i formułować wnioski na podstawie pomiarów. Takie podejście rozwija kompetencje, które mają znaczenie również poza edukacją przyrodniczą: analizę danych, myślenie przyczynowo-skutkowe, umiejętność weryfikowania hipotez i oceniania wiarygodności informacji.
SenseDisc Pro integruje funkcje wcześniej rozdzielone między urządzenia o różnych specjalizacjach przedmiotowych. Zgodnie z polskim katalogiem produktowym system oferuje:
- 7 jednocześnie dostępnych kanałów pomiarowych do pracy z kompatybilnymi modułami;
- kolorowy, pojemnościowy ekran dotykowy 3,5 cala;
- wbudowany akcelerometr trójosiowy, GPS i barometr z funkcją wysokościomierza;
- gniazda hot-plug pozwalające wymieniać kompatybilne moduły bez ponownego uruchamiania rejestratora;
- łączność USB oraz Bluetooth;
- akumulator o deklarowanej pojemności 3000 mAh;
- współpracę z oprogramowaniem iLab V12.
2. Autonomia i wieloplatformowość – laboratorium, które nie jest przypisane do jednej sali
SenseDisc Pro może pracować bez stałego połączenia z komputerem. Wbudowany interfejs umożliwia prowadzenie pomiarów i obserwowanie odczytów bez konieczności wykorzystywania osobnego stanowiska PC podczas każdego doświadczenia. To szczególnie korzystne podczas lekcji terenowych, demonstracji na szkolnym korytarzu oraz zajęć realizowanych poza tradycyjną pracownią. Drugi model zakłada połączenie rejestratora z komputerem lub kompatybilnym urządzeniem mobilnym. Wówczas analiza może zostać przeniesiona do środowiska iLab, oferującego bardziej rozbudowaną wizualizację i opracowanie danych.

Połączenie USB sprawdza się przy stanowiskach stacjonarnych, gdzie priorytetem jest stabilna komunikacja przewodowa. Bluetooth ułatwia pracę z komputerami i kompatybilnymi urządzeniami mobilnymi, szczególnie wtedy, gdy odległość między miejscem pomiaru a stanowiskiem analizy powinna być większa lub przewód utrudniałby wykonanie doświadczenia. Nie oznacza to całkowitego wyeliminowania przewodów z laboratorium. Sondy zewnętrzne nadal wymagają odpowiednich połączeń z rejestratorem.
W szkołach i na uczelniach współistnieją komputery stacjonarne, laptopy, tablety i urządzenia osobiste nauczycieli oraz uczniów. Polski katalog SenseDisc Pro deklaruje obsługę następujących rodzin systemów:
|
Środowisko |
Zastosowanie w edukacji |
|
Windows |
Komputery stacjonarne i laptopy szkolne |
|
Android |
Tablety i smartfony |
|
iOS |
Telefony iPhone |
|
iPadOS |
Tablety iPad |
|
macOS |
Komputery przenośne i stacjonarne |
|
Linux |
Pracownie wykorzystujące otwarte systemy operacyjne |
|
HarmonyOS |
Kompatybilne urządzenia mobilne |
- zgodność konkretnej wersji aplikacji z systemami używanymi w placówce;
- możliwość instalacji bez uprawnień administratora na koncie ucznia;
- zasady licencjonowania i aktualizacji;
- dostępność programu przy ograniczonym dostępie do internetu;
- sposób parowania urządzeń Bluetooth;
- możliwość eksportowania danych do formatów wykorzystywanych przez szkołę.
3. Architektura modułowa – 63 pozycje katalogowe i możliwości rozbudowy

- napięcia i prądu, w tym wersje do pomiaru małych sygnałów;
- ładunku elektrycznego;
- temperatury, temperatury powierzchni i termopary;
- siły, ruchu i odległości;
- fotobramki;
- pola magnetycznego;
- natężenia oświetlenia i poziomu dźwięku;
- częstotliwości sygnału.
- pH;
- przewodności elektrycznej;
- potencjału oksydacyjno-redukcyjnego (ORP);
- tlenu rozpuszczonego w wodzie;
- dwutlenku węgla;
- temperatury;
- wybranych jonów, w tym azotanowych, azotynowych, chlorkowych, amonowych, sodowych, potasowych i wapniowych.
- sygnału EKG;
- tętna;
- rytmu oddychania;
- ciśnienia krwi;
- temperatury;
- wilgotności względnej;
- temperatury i wilgotności gleby.
SenseDisc Pro wyposażony jest w zintegrowane funkcje pomiaru przyspieszenia, ciśnienia atmosferycznego, wysokości i położenia geograficznego. W połączeniu z dodatkowymi czujnikami temperatury, wilgotności, promieniowania UV, zasolenia czy jakości wody tworzy mobilne stanowisko do badań terenowych. Przykładowy projekt może polegać na porównaniu mikroklimatu kilku lokalizacji:
4. iLab – oprogramowanie, które przekształca pomiary w wiedzę

Sam rejestrator pozyskuje dane. Wartość dydaktyczna rośnie jednak wtedy, gdy uczeń może je porządkować, porównywać i interpretować. Oprogramowanie iLab V12 umożliwia pracę z przebiegami pomiarowymi, wizualizację wyników oraz przygotowywanie ich do dalszej analizy. Zgodnie z dokumentacją systemu dostępne są między innymi:
- prezentacja wartości liczbowych i wykresów;
- obserwowanie zmian parametrów w czasie;
- zestawianie różnych serii pomiarowych;
- powiększanie fragmentów wykresu;
- korzystanie z dwóch osi Y;
- analiza statystyczna;
- dopasowywanie krzywych;
- operacje matematyczne na danych, w tym całkowanie;
- zapisywanie i eksportowanie wyników.
Skąd pochodzi odstępstwo?
Czy wynik potwierdza hipotezę?
Jak zmieniłby się rezultat po modyfikacji warunków doświadczenia?
Ekosystem SenseDisc obejmuje szablony eksperymentów oraz materiały ułatwiające ich realizację. Materiały produktowe opisują platformę zestawów eksperymentalnych umożliwiającą przeprowadzenie 214 doświadczeń. Polski serwis SenseDisc wskazuje także dostępność scenariuszy przygotowanych przez nauczycieli praktyków w odniesieniu do polskiej podstawy programowej oraz kart pracy do większości scenariuszy. Ważne jest jednak rozróżnienie biblioteki całego ekosystemu od zawartości konkretnego pakietu zakupowego. Nie należy zakładać, że wszystkie 214 doświadczeń, komplet kart pracy i wszystkie niezbędne sondy są automatycznie dostarczane z samą stacją bazową. Przy zamówieniu należy jednoznacznie określić zakres materiałów i wyposażenia.

Największa wartość gotowych scenariuszy nie wynika z samej liczby doświadczeń. Znaczenie ma ich powiązanie z celami nauczania oraz możliwość wykorzystania przy określonych wymaganiach przedmiotowych. Przykładowo jeden zestaw pomiarowy może wspierać:
|
Przedmiot |
Przykładowy temat |
Kompetencja ucznia |
|
Fizyka |
Zależność napięcia i natężenia prądu |
Analiza danych i wnioskowanie |
|
Chemia |
Zmiany pH i przewodności roztworu |
Projektowanie i kontrola doświadczenia |
|
Biologia |
Zależność tętna od aktywności |
Analiza zmian parametrów w czasie |
|
Geografia |
Badanie lokalnego mikroklimatu |
Praca terenowa i porównywanie obserwacji |
|
Zajęcia techniczne |
Pomiar sygnałów elektrycznych |
Diagnostyka prostych układów |
5. SenseDisc Pro w praktyce – cztery modele nowoczesnych zajęć
W tym modelu sprzęt nie jest przypisany wyłącznie do jednego przedmiotu. Rejestratory są przechowywane w centralnym miejscu, a nauczyciele rezerwują je zgodnie z harmonogramem. Fizyka wykorzystuje sondy elektryczne i mechaniczne. Chemia – elektrody i czujniki środowiskowe. Biologia – moduły fizjologiczne i pomiarowe.
Urządzenia mogą być wykorzystywane w klasach bez stałych stanowisk laboratoryjnych. Można również prowadzić pomiary poza budynkiem: na boisku, w szkolnym ogrodzie czy podczas zajęć terenowych. Mobilność nie znosi wymagań bezpieczeństwa. Zajęcia chemiczne nadal wymagają odpowiednich warunków, a elektronika pomiarowa musi być chroniona zgodnie z instrukcją użytkowania.

W modelu projektowym uczniowie realizują zadanie rozłożone na kilka spotkań. Przykładowo badanie jakości lokalnego środowiska może obejmować:
- wybór problemu i sformułowanie hipotezy;
- ustalenie zmiennych oraz sposobu próbkowania;
- przygotowanie i kalibrację kompatybilnych czujników;
- rejestrację danych;
- analizę wyników i niepewności;
- opracowanie raportu i prezentację wniosków.
Na uczelniach, w CKP i CKZiU SenseDisc Pro może pełnić funkcję systemu edukacyjnego do ćwiczeń z pomiarów, analizy sygnałów i podstaw metodologii badań. W szkolnictwie zawodowym można wykorzystywać go do poznawania zasad działania sensorów, kalibracji, odczytu sygnałów oraz interpretacji charakterystyk. Takie ćwiczenia rozwijają kompetencje użyteczne również w automatyce, elektronice i technice pomiarowej.
6. Korzyści strategiczne dla dyrektora i organu prowadzącego
W klasycznej organizacji pracowni każdy przedmiot może wymagać osobnego zestawu mierników i akcesoriów. Architektura modułowa umożliwia wspólne wykorzystanie jednostek bazowych przez różne zespoły nauczycielskie. Nie oznacza to, że jeden rejestrator zapewni jednoczesną pracę wszystkim klasom. Liczbę jednostek bazowych należy dobrać do liczby grup laboratoryjnych i planowanego harmonogramu.
Wdrożenie jednej platformy ułatwia przygotowanie instrukcji dla użytkowników, organizację przechowywania, planowanie szkoleń i budowę biblioteki doświadczeń. Nauczyciel nie musi poznawać od podstaw odmiennego interfejsu każdego tradycyjnego miernika. Uczniowie mogą pracować według wspólnego schematu zbierania i dokumentowania danych. To ważne także z punktu widzenia obsługi technicznej — ogranicza różnorodność systemów, które trzeba utrzymywać.
W przypadku szkolnego laboratorium nie należy sprowadzać ROI wyłącznie do oszczędności finansowych. Educational ROI można rozpatrywać jako relację pomiędzy całkowitym kosztem wdrożenia a skalą wykorzystania i efektami dydaktycznymi. W analizie warto uwzględnić:
|
Miernik |
Co pozwala ocenić? |
|
Liczba godzin eksperymentalnych w roku |
Intensywność wykorzystania wyposażenia |
|
Liczba przedmiotów korzystających z systemu |
Stopień interdyscyplinarności |
|
Liczba uczniów wykonujących samodzielne pomiary |
Dostęp do praktycznej edukacji |
|
Czas przygotowania typowego doświadczenia |
Efektywność organizacyjną pracy nauczyciela |
|
Liczba zrealizowanych projektów badawczych |
Wykorzystanie zaawansowanych funkcji |
|
Koszt utrzymania stanowiska rocznie |
Ekonomikę infrastruktury |
Pracownia wyposażona w system cyfrowej akwizycji danych może stanowić ważny element oferty dydaktycznej szkoły. Daje możliwość prezentowania podczas dni otwartych konkretnych projektów uczniowskich, pomiarów terenowych oraz wyników badań. W przypadku szkół ponadpodstawowych i placówek kształcenia zawodowego może wspierać komunikowanie praktycznego charakteru nauczania.
7. Standardy rozwoju technologii i znaczenie partnera produkcyjnego
- aktualnej dokumentacji urządzenia i sond;
- informacji o kompatybilności kolejnych wersji sprzętu;
- instrukcji obsługi i kalibracji;
- dostępu do aktualizacji oprogramowania;
- części zamiennych i akcesoriów;
- dokumentów zgodności wymaganych dla danej dostawy.
8. Kompas Jutra, Cyfrowy Uczeń i fundusze europejskie – jak zaplanować finansowanie pracowni?
Pracownie Kompas Jutra
Program „Cyfrowy Uczeń” na lata 2025–2029 wspiera rozwijanie kompetencji cyfrowych i modernizację środowiska edukacyjnego. W zależności od rodzaju placówki i zasad danego naboru wsparcie może obejmować określone wyposażenie, oprogramowanie i cyfrowe materiały edukacyjne. Przy przygotowaniu wniosku konieczne jest ustalenie, czy planowany zestaw pomiarowy mieści się w odpowiedniej kategorii zakupowej. Sama obecność oprogramowania iLab nie przesądza o kwalifikowalności kompletnego systemu laboratoryjnego.
Laboratorium cyfrowe może być elementem szerszego projektu modernizacji pracowni przyrodniczej, rozwoju kompetencji STEM lub poprawy dostępu do edukacji eksperymentalnej. W przypadku programów regionalnych należy każdorazowo sprawdzić warunki konkretnego naboru. Istotne są również zasady trwałości projektu, rozliczania wyposażenia, szkoleń i ewentualnych licencji.
Dobrze przygotowany wniosek nie powinien ograniczać się do zakupu jednostek bazowych i sond. Należy określić docelową liczbę stanowisk, scenariusze ich wykorzystania, sposób przechowywania, szkolenia nauczycieli, procedury bezpieczeństwa i zasady utrzymania wyposażenia. Warto również wskazać, jak laboratorium będzie wykorzystywane w kolejnych latach i przez które zespoły przedmiotowe.
9. Jak zaprojektować zakup SenseDisc Pro? Rekomendacje wdrożeniowe
Punktem wyjścia powinno być ustalenie, czy sprzęt będzie wykorzystywany głównie do demonstracji nauczycielskich, pracy grupowej czy samodzielnych projektów badawczych. Od tego zależy liczba potrzebnych rejestratorów. W przypadku eksperymentów zespołowych jedno urządzenie przypadające na grupę może zapewniać większą aktywność uczniów niż pojedyncza stacja służąca wyłącznie do prezentacji.
Zestaw podstawowy warto budować wokół eksperymentów realizowanych najczęściej. W fizyce będą to zazwyczaj czujniki napięcia, prądu, siły, ruchu i temperatury. W chemii – pH, przewodność i temperatura. W biologii i geografii – sondy środowiskowe, wilgotnościowe oraz wybrane moduły fizjologiczne. Specjalistyczne elektrody jonoselektywne i czujniki gazowe powinny być kupowane wtedy, gdy placówka dysponuje odpowiednim programem zajęć oraz warunkami ich bezpiecznego wykorzystania.
Przed większym zakupem należy przetestować połączenie rejestratora z docelowymi komputerami i tabletami. Próba powinna obejmować konfigurację pomiaru, rejestrację danych, eksport wyników i ponowne uruchomienie aplikacji. Dla Linux, HarmonyOS i UOS szczególnie istotne jest potwierdzenie zgodności konkretnej wersji systemu i pakietu oprogramowania.
Zamówienie powinno precyzyjnie określać liczbę i zakres scenariuszy, dostępność kart pracy, wersję językową materiałów, licencje oraz ewentualne szkolenie. Dzięki temu dyrektor wie nie tylko, jakie urządzenia kupuje, ale również jak szybko szkoła będzie mogła rozpocząć regularne wykorzystanie laboratorium.
W budżecie warto przewidzieć konserwację, przechowywanie, ochronę wrażliwych sond, wymianę zużywających się elementów oraz okresową kontrolę ich parametrów. Przy zakupie należy też potwierdzić dostępność akcesoriów, warunki gwarancji i procedury wsparcia technicznego. W Polsce punktem kontaktu zakupowego jest sklepmultimedia.eu – oferta profesjonalnego wyposażenia edukacyjnego i systemów pomiarowych.
10. SenseDisc Pro jako fundament pracowni przyszłości – podsumowanie dla dyrektora szkoły

- Interdyscyplinarność – możliwość wykorzystania jednej platformy w fizyce, chemii, biologii, geografii i zajęciach technicznych.
- Modułowość – stopniową rozbudowę pracowni zamiast konieczności jednorazowego zakupu wszystkich sond.
- Mobilność – prowadzenie pomiarów w klasie, laboratorium i terenie.
- Wieloplatformowość – możliwość integracji z różnymi środowiskami komputerowymi, po potwierdzeniu kompatybilności konkretnego wdrożenia.
- Cyfrową analizę – przejście od obserwacji do wykresów, danych liczbowych i dokumentacji wyników.
- Wsparcie metodyczne – wykorzystanie szablonów oraz materiałów dydaktycznych dostępnych w ekosystemie.
- Skalowalność inwestycji – dopasowanie liczby rejestratorów i zestawów sond do rzeczywistej liczby stanowisk.
Przed wyborem konfiguracji warto określić liczbę stanowisk, zakres nauczanych przedmiotów, dostępne urządzenia komputerowe i planowaną liczbę zajęć praktycznych. Następnie można dobrać rejestratory SenseDisc Pro, sondy, wyposażenie pomocnicze i materiały dydaktyczne tak, aby tworzyły spójny system.